Bu makalede, Exchange Server’da veritabanı içindeki kullanılabilir boş alan olan white space kavramı ele alınmıştır. Get-MailboxDatabase -Status komutu kullanılarak her veritabanının toplam boyutu ve yeniden kullanılabilir alanı (AvailableNewMailboxSpace) nasıl görüntülenir detaylıca açıklanmıştır. Ayrıca, white space'in neden oluştuğu ve yönetimsel açıdan neden önemli olduğu da aktarılmıştır.

Exchange Server'da White Space (Boş Alan) Nedir? Nasıl Görüntülenir?

Microsoft Exchange Server üzerinde çalışan her e-posta veritabanı (mailbox database), zaman içinde kullanıcıların silinen e-postaları ve posta kutusu taşıma işlemleri gibi nedenlerle white space (boş alan) üretir. Bu boş alan, fiziksel olarak veritabanı dosyasından silinmeyen ancak yeniden kullanılabilir durumda olan alandır.

Exchange bu alanı, yeni veriler geldiğinde tekrar kullanmak üzere boşta tutar. Yani veritabanı dosyasının boyutu küçülmez; ancak içinde yeni posta kutuları veya e-posta verileri için yer vardır.

🔍 White Space Bilgisini Görüntülemek

White space miktarını görmek için aşağıdaki PowerShell komutu kullanılabilir:

 
Get-MailboxDatabase -Status | Select-Object Name, DatabaseSize, AvailableNewMailboxSpace

Bu komut ne yapar?

  • Get-MailboxDatabase -Status: Sunucudaki tüm veritabanlarını listeler ve mevcut durumu (status) hakkında bilgi getirir.

  • Select-Object: Komutun sonucunda yalnızca veritabanı adı, toplam boyutu ve kullanılabilir boş alan (white space) bilgilerini alırız.

Örnek Çıktı:

Name DatabaseSize AvailableNewMailboxSpace
MailDB01 120 GB 10.2 GB
MailDB02 85 GB 5.4 GB

Buradaki AvailableNewMailboxSpace, o veritabanı içinde kullanılabilir olan "beyaz alan"ı gösterir. Bu alan, Exchange’in yeni posta kutuları veya veri eklemesi için kullanabileceği boş alandır.

🧠 Neden Önemlidir?

  • Veritabanı büyüklüğünü azaltmak için silme işlemleri işe yaramaz; çünkü silinen veriler fiziksel boyutu düşürmez, sadece white space oluşturur.

  • White space yeterliyse yeni kullanıcılar eklemek için ek depolama ihtiyacı olmaz.

  • Yüksek oranda white space oluşmuşsa, bu alanın neden oluştuğunu analiz etmek (örneğin büyük kullanıcı silme veya taşıma işlemleri sonrası) faydalı olabilir.

  • Eğer fiziksel boyut düşürülmek isteniyorsa, bu durumda offline defrag (örneğin eseutil /d) gibi işlemler gerekebilir – ancak bu işlem dikkatli yapılmalıdır ve çoğu zaman önerilmez.

✅ Sonuç

 

Exchange Server yöneticileri için white space kavramı, depolama planlaması ve veritabanı yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. Get-MailboxDatabase -Status komutu ile bu alanın düzenli olarak kontrol edilmesi, gereksiz büyüyen veritabanlarının izlenmesi ve kaynak kullanımının optimize edilmesine yardımcı olur.